Tháng 9, 10 âm lịch miền Tây đã vào sâu mùa nước nổi. Lũ về tràn khắp ruộng đồng. Cảnh đêm vùng đồng bằng mùa này thường sinh động hơn hẳn với những chiếc xuồng ba lá lấp lánh ánh đèn, ngư dân giăng lưới, thả câu...
Đặc biệt cá linh lúc này đã “già lứa”, con nào con nấy lưng xanh lơ, vảy nhuyễn màu bạc óng, vây và đuôi vàng rực. Cá lớn cỡ ngón cái, mập béo, ngọt… như phù sa.
Mẹo nấu ăn, cá linh được cư dân miền Tây chế biến nhiều món hấp dẫn như chiên giòn, kho mía, kho mắm, nấu canh chua bông điên điển… Món nào cũng đậm đà hương vị sông nước miệt đồng.
Còn ở chốn phồn hoa đô hội, cá linh nay được chế biến – ngoài những món ngon quen thuộc nêu trên – có phần cầu kỳ hơn. Mẹo nấu ăn, theo bếp trưởng Bảo Trân của khách sạn Palace, một trong những món chế biến cầu kỳ theo kiểu mới đó là cá linh không cần đánh vảy, lấy mật, chỉ cần ngâm qua nước muối cho sạch nhớt. Để làm món cá linh chiên giòn cần thêm khoai lang bí Vĩnh Long. Khoai lang bí có vị ngọt bùi, khi chiên dễ giòn, đánh bột với trứng rồi cho cá linh và khoai lang cắt sợi cỡ đầu đũa, dài bằng con cá vào trộn đều. Dùng muỗng múc từng phần cá linh và vài sợi khoai cho vào chảo chiên ngập dầu, thấy khoai chín vàng là được.
Cá linh chiên khoai lang sợi cuốn với lá cóc ăn hoài không ngán.
Cá linh chiên khoai lang giòn cuốn với lá cóc non chấm nước mắm tỏi ớt. Cá mềm ngọt lịm lẫn chút nhân nhẫn đắng của ruột cá, khoai lang giòn thơm, lá cóc non chua chua mà nên chuyện cho khẩu vị. Cá linh chiên khoai lang ăn chơi, nhóc nhách hoài trong miệng vẫn chưa thấy ngán.
Bánh khọt là món ăn quen thuộc của người dân Nam bộ. Bánh khọt có mặt suốt dải đất Tuy Hòa, Nha Trang vào đến tận miền Tây… Tuy nhiên, chỉ tại thành phố biển du lich Vung Tau thì bánh khọt mới thực sự trở nên nổi tiếng.
Bánh khọt là một trong những món ăn đặc sản của xứ biển Vũng tàu mang một hương vị riêng đậm chất dân dã được mọi người ưa thích từ dân địa phương cho đến khách thập phương và cả du khách quốc tế. Bởi ở đó, thực khách được thưởng thức thứ bánh khọt dân dã giữa vị mằn mặn, oi oi của biển và cả cái ánh nắng dìu dịu, cái gió mơn man của chiều về.
Nguyên liệu để làm nên chiếc bánh khọt khá giản dị. Chỉ gồm bột gạo, trứng gà, nước cốt đừa, bột nghệ, hành lá, đậu xanh, tôm. Cách làm cũng không quá cầu kỳ: Hòa bột gạo chung với nước cốt dừa cùng với 2 chén nước, trứng gà, hành lá cắt nhỏ. Sau đó cho muối, bột ngọt, tiêu, bột nghệ vào. Tôm sú lột bỏ hết vỏ, đậu xanh luộc mềm. Bắc khuôn bánh khọt lên bếp, cho mỡ vào. Mỡ để rán bánh là loại mỡ lợn phi hành và lá hẹ cho thơm. Cho đậu xanh và cuối cùng là cho tôm lên trên mặt bánh. Đậy nắp khuôn lại và đợi đến khi bánh chín cho một ít dầu vào để dễ lấy bánh khỏi khuôn.
Cơ bản chung một cách làm, một “bộ” nguyên liệu, thế nhưng, chất lượng bánh khọt mỗi nơi một khác. Muốn làm nên chiếc bánh ngon, người làm bánh phải có kinh nghiệm pha bột và nêm nước mắm. Bột được xay từ gạo ngâm hơi mềm và để qua đêm. Trong lúc xay bột để thêm chút cơm nguội. Ngoài nước cốt dừa pha lẫn trong bột, khi bánh gần chín tới, người ta còn cho chút nước cốt dừa lên trên để tạo vị béo, thơm.
Pha bột cũng là một nghệ thuật. Nếu cho nước nhiều, bánh dễ vỡ vụn trong quá trình chiên và bánh khi lấy ra khỏi vỉ cũng không giòn. Còn cho bột nhiều hơn lượng nước quy định sẽ làm bánh không ngon vì không có độ dai. Bánh khọt ngon phải là những chiếc bánh vừa giòn vừa dai. Mỗi chiếc bánh khọt vừa tròn bằng miệng ly uống trà, trong lòng mỗi chiếc bánh trắng tinh lại được trang trí bằng màu xanh của lá hành được xắt nhỏ, màu đỏ gạch của tôm được lột sạch vỏ. Ngoài tác dụng trang trí, hành lá và tôm còn giúp tăng thêm hương vị và dinh dưỡng cho mỗi chiếc bánh. Nước chấm món bánh khọt là một trong hai yếu tố quyết định sự thành bại của người làm. Mỗi thực khách có một khẩu vị riêng vì thế đòi hỏi người chế biến phải biết cân bằng và pha nước chấm vừa khẩu vị ăn là điều rất khó.
Nước chấm dùng trong món bánh khọt gồm nước mắm, chút nước sôi để nguội để pha loãng nước mắm, sau đó cần thêm một chút tỏi, ớt, đường, bột ngọt.
Để tạo cảm giác ngon miệng cho thực khách và cũng để hạn chế cảm giác ngán vì dầu mỡ chiên bánh, món ăn kèm với bánh khọt chính là gỏi đu đủ. Đu đủ rửa sạch và xắt sợi nhỏ. Sau đó ngâm trong nước sạch có pha chút giấm chua. Gỏi đu đủ ngon là những sợi đu đủ hơi chua chua, ngọt ngọt và quan trọng là phải giòn. Ngoài gỏi đu đủ, thực khách còn có thể ăn kèm bánh khọt với rau xà lách và các loại rau thơm như húng quế, ngò gai, tía tô... để tăng thêm hương vị.
Các quán bán bánh khọt xuất hiện ở khắp nơi, dọc các con đường vào thành phố du lịch Vũng Tàu. Nhưng với khách sành ăn, quán bánh khọt Gốc Vú Sữa tại 14 Nguyễn Trường Tộ là nơi lý tưởng để thưởng thức. Ngoài ra còn quán Bánh Khọt 41 tại 24A Trần Đồng không lớn lắm nhưng rất đông khách.
Chiều về chạng vạng, giữa cái không gian mặn mòi của biển cả, hòa mình trong rì rầm gió, không gì tuyệt bằng thưởng thức món bánh khọt Vũng Tàu!
Ai đã từng đi du lịch miền tây đặt chân đến vùng đất Bến Tre nơi nổi tiếng với đặc sản xứ dừa luôn có sức hút kỳ lạ: bình dị, ngọt ngào, hiền hòa như
người dân quanh năm gắn bó với mảnh đất này. Ngày nay, nhắc đến đặc sản
Bến Tre, ngoài kẹo dừa, thạch dừa,... người ta còn thêm rượu dừa. Những
bình rượu là những trái dừa tươi được cho vào túi lưới, đi khắp mọi miền
để quảng bá cho sản phẩm làm nên nét đặc trưng xứ sở. Rượu dừa góp vào
danh sách các loại rượu ba miền như một hương lạ. Không phiêu du như
rượu cần, không cay nồng như Bàu Đá (Bình Định), không chan chát mặn
ngọt như rượu táo mèo, rượu dừa có hương của đất, của người, của cây dừa
quê. Uống rượu dừa không phải để say men mà để say lòng, một cái gì đó
phảng phất nhưng đầy dư vị.
Không ai có thể hình dung rõ ràng về loại rượu này nếu chỉ thoáng nghe tên gọi mà chưa một lần đi du lich mien tay cũng như đặt chân đến xứ dừa Bến Tre. Cái tên lạ lẫm đến cuốn hút. Rượu dừa thì tất phải liên quan đến dừa nhưng làm thế nào để người dân bản xứ có thể ấp ủ và cho ra đời loại rượu tinh tế như thế? Chẳng có gì gọi là bí quyết đối với những người làm ra nó. Tất cả chỉ đơn giản là sự hòa hợp của những nguyên liệu tự nhiên, trải qua quá trình chưng cất nhất định và tạo nên hương vị đặc trưng hiếm có.
Những ai đã từng thưởng thức rượu dừa, mới lần đầu sẽ có sự ngần ngại ngay đầu lưỡi vì rượu nhưng không hẳn là rượu, cay thâm thúy đó nhưng cũng ngọt ngào ngay đó. Uống mãi đến hết bình, cảm giác say chỉ mới ngà ngà, như ngất ngây trước sự mê hoặc khó cưỡng. Rượu có hương men, hương nếp và tất nhiên là hương dừa. Sự hòa quyện của những nguyên liệu nồng nàn cho ra một loại rượu đặc sản. Uống rượu dừa hẳn cũng như một cách giải khát, chỉ có điều thức uống này lạ lùng quá đỗi. Nghe qua về quy trình làm rượu, cũng thấy lắm công phu. Trái dừa được chọn phải là dừa già, cơm dày, béo mỡ màng và thơm ngai ngái.
Nếp cái chọn loại căng tròn, hạt mẩy, trộn với men cổ truyền chuyên dùng cho rượu nếp. Sau đó, người ta khoét một lỗ nhỏ trên đầu quả dừa, tiêm hỗn hợp nếp cái, men vào theo một tỉ lệ nhất định, hàn kín và ủ từ 15 - 20 ngày là có thể dùng được. Rượu màu trắng ngà, vân vẩn đục với những chấm xác dừa lơ lửng. Rượu có vị ngọt mát với hương thơm đặc trưng của dừa, vừa nồng nàn, vừa thanh tao, dịu nhẹ.
Trong những ngày se se, dùng rượu dừa hâm nóng sẽ tốt và ấm hơn, ngược lại, những ngày oi nồng, một chút mát lạnh sẽ làm rượu thêm ngon. Nói là rượu nhưng đây không hẳn dành cho nam giới bởi phụ nữ khi đã mê cũng dễ say với rượu dừa. Rượu làm cho nét chấm hồng trên khuôn mặt của người thiếu nữ thêm hao hao, làm nét duyên ngầm càng thêm quyến rũ.
Một phương pháp sản xuất rượu đại trà hơn nữa là thông qua quá trình chưng cất từ nước dừa. Nước dừa được lọc, ủ men, sau đó được chưng lên như cách làm rượu nếp hay rượu gạo. Ngày nay, đi du lịch miền tây về Bến Tre, du khách dễ dàng tìm thấy những đại lý rượu dừa dọc các tuyến đường. Đừng ngại ngần để thử vì hương vị sẽ rất khó quên.
